Kamienica ul. Ogrodowa 39/41

Niewiele zachowało się starych budynków przy ul. Ogrodowej na Woli. Jednym z wartych uwagi obiektów (…) jest znacznych rozmiarów gmach przy ul. Ogrodowej 39/41. Został on wybudowany w latach 1928-1930 jako Dom Ludowy Frakcji Rewolucyjnej Polskiej Partii Socjalistycznej.

Polska Partia Socjalistyczna na początku XX wieku oraz w okresie międzywojennym wzięła na siebie zadania aktywizowania robotników oraz poprawy ich losu. Jednym ze sposobów realizacji celów miało być budowanie tzw. domów ludowych, wzorowanych na obiektach francuskich, w których znajdowały się m.in. giełdy pracy, biura, archiwa, biblioteki oraz sale zgromadzeń publicznych dla związków robotniczych. Sprawa podobnych obiektów w Warszawie została poruszona po raz pierwszy na walnym zebraniu PPS w 1924 roku, zaś dwa lata później do życia powołano Towarzystwo „Dom Ludowy”, którego zadaniem było przygotowanie oraz realizacja budowy.

Kamień węgielny położono w 1928 roku w obecności biskupa polowego Józefa Gawliny, zapowiedziano budowę podobnych domów na Kole i na Annopolu. Towarzystwo zaciągnęło kilka pożyczek, które umożliwiło ukończenie budowli w 1930 roku. Na robotniczej Woli powstał prawdziwy robotniczy dom, gdzie znalazły się nie tylko pomieszczenia użytkowe, w tym bursa, biblioteka, sala zebrań i lokale administracyjne, ale także mieszkania na wyższych kondygnacjach pięciopiętrowego budynku.

Wyremontowany w 2015 roku gmach wygląda znakomicie, jednak po wojnie pamięć dawnych ruchów robotniczych nie została zapomniana i budynek funkcjonował w całkiem dobrym stanie przez lata. Jedynie znajdujące się pomiędzy arkadowymi witrynami i szerokimi lizenami tablice pamiątkowe zatraciły na czytelności, ale je na szczęście również odnowiono i umieszczono na pierwotnych miejscach. Poświęcone są one pięciu osobom o dużych zasługach dla ruchu robotniczego. Najbardziej znane jest chyba nazwiska Stefana Żeromskiego, w którego twórczości wielokrotnie pojawiały się tematy ubóstwa i położenia najniższych warstw społecznych, m.in. w Ludziach bezdomnych (1900) czy Przedwiośniu (1924). Obok dojrzeć można nazwiska Stefana Okrzei, działacza niepodległościowego i socjalistycznego, aresztowanego po nieudanym zamachu na oberpolicjmajstra Karla Nolkena i straconego na Cytadeli, Witolda Jodko-Narkiewicza, publicysty i działacza socjalistycznego, sygnatariusza Traktatu Wersalskiego, Józefa Montwiłła-Mireckiego, przywódcy Organizacji Bojowej PPS, straconego przez Rosjan na Cytadeli, oraz  Aleksandra Michała Szulkiewicza, współtwórcy drukarni pisma „Robotnik” oraz współorganizatora ucieczki Józefa Piłsudskiego z petersburskiego szpitala św. Mikołaja Cudotwórcy.

Autor: Mikołaj Węgier – pracownik informacji turystycznej, przewodnik miejski

Źródło: https://oddechywarszawy.wordpress.com/2016/01/25/dom-ludowy-pps/

Zdjęcie lotnicze zabudowy w 1939r.

Zdjęcie lotnicze grudzień 1945r. - kamienica na ul. Ogrodowej 39/41 jest jedynym ocalałym budynkiem w okolicy